[:tr] [:AR] [:en] [:]

Ölümlü Trafik Kazalarındaki Mağduriyetin Azaltılması İçin Bir Yol: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Eklenme Tarihi : 05 Kasım 2017

Facebook
Twitter
YOUTUBE
INSTAGRAM

Trafik kazaları, ani oluşları ve maddi ve manevi ağır zararlar doğurmaları sebebiyle bu kazayı yaşayanlar ve onların yakınları açısından son derece sarsıcı sonuçlara sebep olmaktadır. Bu sonuçların hukuki boyutunda ise cezalar ve tazminat yükümlülükleri yer almaktadır.

Kişinin sağlığında maddi destekte bulunduğu yakınlarının ya da üçüncü kişilerin ölümle birlikte bu destekten mahrum kalması; böylelikle mağdur olması söz konusu olduğundan yasa, bu mağduriyeti gidermek için birtakım düzenlemeler getirmiştir.

Kusurlu ve hukuka aykırı bir şekilde bir başkasına zarar veren kişi, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar neticesinde ölüm meydana geldiyse ölenin mirasçıları ve diğer ilgililer, ölüm halinde uğranılan zararları talep edebilir.

Bu zararlar;

– Cenaze giderleri,

– Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,

– Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradığı kayıplar

Olarak belirlenmiştir.

Yasada da belirtildiği gibi destekten yoksun kalma tazminatına mahkemece hükmedilebilmesi için öncelikle kazanın bir ölüme sebebiyet vermesi gerekmektedir. Ölen kişinin sadece mirasçıları değil, herhangi bir sebeple maddi destek sağladığı kişiler de bu tazminatı talep etme hakkına sahiptir.

-Peki, her ölümlü kaza, ölenin ardında bıraktığı yakınlarına bu tazminatın verilmesini gerektirir mi?

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.” (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/21638E. 2017/3717K. 06.04.2017)

Bakma unsuru (birine bakma, bakımını sağlama), destekten yoksun kalma tazminatın için en önemli şarttır. Yargıtay, ölenin ölmeden önce verdiği desteklerin yanı sıra ileride gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel destekler için de bu tazminatın doğacağını belirtmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/23993E. 2015/873K. 22.01.2015)

-Destekten yoksun kalma tazminatı kimlerden istenebilir?

Trafik kazaları nedeniyle destekten yoksun kalan kişiler işletenden, araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüsten, fiili kullanandan, sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunabilir; fakat bu, her somut olayda tüm bu sıfatların sorumlu olduğunu göstermez. Bu yüzden dava yöneltilirken kimlerin sorumluluğuna gidileceği hususuna özen göstermek gerekir.

Öte yandan somut olaya göre işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluktan kurtulması mümkündür. Bu kişiler mücbir bir sebebin varlığını ya da kendilerine ait olmayan ağır bir kusurun kazaya sebebiyet verdiğini ispatladıkları takdirde sorumluluktan kurtulabilir. Sorumluluktan kurtulmamakla birlikte kazanın oluşunda zarar görenin de kusurunun bulunduğunu ispatladıkları takdirde hakim, tazminat miktarını indirebilir.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası, motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türüdür. (Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/18073E. 2015/7352K. 12.05.2015)

Destekten yoksun kalma tazminatının sigortacıdan istenmesi, hem parasal açıdan belli limitler dahilindedir hem de teminatın kapsamı mevzuatta belirlenmiştir. Son dönemlerde Karayolları Trafik Kanunu’nda ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda yapılan değişikliklerle hak sahiplerinin tazminat taleplerinde teminata ilişkin birtakım daralmalar olmuştur. Bu kapsam daralmasının uygulamaya nasıl yansıyacağı özellikle Yargıtay kararlarıyla açığa çıkacaktır. Örneğin desteğin kazada kusuru olup olmaması ve bu kusur sebebiyle ilgililerin destekten yoksun kalma tazminatı isteyip isteyemeyeceği şimdilik bir tartışma konusudur. Manevi tazminat talepleri, araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zarar, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri ise teminat dışı kalan kalemlere örnek olarak sayılabilir.

Sigortacı, limitler ve teminat kapsamı dahilindeki tazminat miktarından mahkemenin sorumlu kabul ettiği diğer davalılarla birlikte müşterek ve müteselsil olarak sorumludur. Mahkeme kararında yer alan bu kapsam dışındaki tazminat miktarı için sigortacı haricindeki davalıların sorumluluğu yine müşterek ve müteselsilen devam edecektir.

Hukuki nitelendirmesi ve mevzuattaki güncel değişiklikler ile somut olaydaki kusur isnatlarının iyi irdelenip ispat edilebilmesi açısından destekten yoksun kalma tazminatlarına ilişkin yargılama süreçlerinin takibi ve yönetimi son derece önemlidir. Herhangi bir hak kaybına uğranmaması için hukuki yol haritası titizlikle belirlenmelidir.

Av. Cansu ŞEKERCİ

Av. Cansu ŞEKERCİ

Avukat

0 (212) 272 20 02 cansu@citil.av.tr