İMAR BARIŞI KAPSAMINDA YAPI KAYIT BELGESİ VE BAŞVURU USULÜ

Eklenme Tarihi : 13 Haziran 2018

Facebook
Twitter
YOUTUBE
INSTAGRAM

Kİmar affı veya imar barışı olarak ifade edilen düzenlemeyi de içeren 7143 sayılı “Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” 18.05.2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu Kanun ile, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa geçici madde (Geçici Madde 16) eklenmiş ve bu madde 18.05.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Düzenlemenin Amacı

Hükmün ilk fıkrasına göre, düzenleme afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla yapılmıştır. Kanunun genel gerekçesinde de mali yükümlülükleri yerine getirilmeden yapılmış kaçak yapıların, Yapı Kayıt Belgesi adı altında kayıt altına alınması ile vatandaşla Devlet arasındaki imar barışının yapılmasının amaçlanmış olduğu belirtilmiştir. Yetkililer yapmış olduğu açıklamalarda da söz konusu düzenlemenin bir imar affı değil imar barışı olduğunu söylemişlerdir. Madde gerekçesine göre ayrıca, dönüşüm projelerine finansman sağlanarak dönüşümün daha hızlı ve etkin yapılmasının amaçlanmış olduğu ifade edilmiştir.

Düzenlemenin Kapsamı

Düzenleme 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıları kapsamaktadır. Bununla birlikte, Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi ile İstanbul tarihi yarımada içindeki bazı alanlar ve Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı kapsam dışı bırakılmıştır. Yine, üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar kapsam dışında tutulmuştur.

Yapı Kayıt Belgesi

Düzenlemeye göre, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılara yönelik olarak Yapı Kayıt Belgesi verilecektir. Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan Yapı Kayıt  Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilecektir. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilecek ve Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılacaktır. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde ise, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılacaktır.

Yapı Kayıt Belgesinin Başvuru Süresi

Yapı kayıt belgesinin verilebilmesi için, başvuruların gerekli şartların sağlanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine veya Bakanlığın yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31.10.2018 tarihine kadar yapılması ve 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi gerekmektedir. Ancak, kanun tasarısı üzerinde yapılan görüşmelerde bazı milletvekilleri düzenlemenin yürürlük süresinin yılsonuna kadar olmasının pek çok yeni kaçak yapının inşasına neden olabileceği konusunda kaygılarını belirtmiş, bu sebeple düzenlemenin hayata geçmesi halinde ilgili kamu otoritelerinin yeni kaçak yapıların inşa edilmesine yönelik tedbirleri artırması gerektiğini söylemişlerdir. Belirtmek gerekir ki Bakanlar Kurulu. başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatabilir.

Kayıt Bedeli

Kayıt bedeli her bina ve yapıya göre değişiklik gösterecektir. Buna göre, yapının bulunduğu arsanın Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında kayıt bedeli alınacaktır. Bununla birlikte, Bakanlar Kurulu, kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırabilir, yarısına kadar azaltabilir, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirme yapabilir. Kayıt bedeli, başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacaktır. Bu gelirler, kentsel dönüşüm kapsamında kullanılacaktır.

Yapı Kayıt Belgesi Alanlara Sunulacak İmkanlar

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilecektir. Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili İmar Kanunu uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilecektir.

Yapı Kayıt Belgesinin Geçerlilik Süresi

Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olacaktır. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda ise yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanacaktır. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğunda olacaktır.

Sonuç

Afet risklerine hazırlık kapsamında kentsel dönüşüme gelir elde edilmesi, kaçak yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla getirilen bu düzenlemeye ilişkin açıklamalarımız, Kanun hükmüne göre yapılmış genel açıklamalar olup, bu maddenin uygulanmasına ilişkin daha ayrıntılı düzenleme Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenecek olan usul ve esaslar ile yapılacaktır.

Av. Ali ÇİTİL

Av. Ali ÇİTİL

Kurucu Ortak

0 (212) 272 20 02 ali@citil.av.tr