Küçüğün Evlat Edinilmesi

Eklenme Tarihi : 13 Eylül 2018

Facebook
Twitter
YOUTUBE
INSTAGRAM

Evlat edinme;  kişinin kendisi ile ilişiği olmayan bir bireye evlatlık statüsü kazandırarak soybağı kurması işlemidir.  Bu işlemi yapan kişiye evlat edinen denir ve evlat edindiği kişiye de evlatlık denir. Evlat edinme için Medeni Kanunu’nda bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Bu şartlara uygun olunduğu takdirde kişi evlat edinmeye hak kazanabilir.

Küçüklerin evlat edinilmesi; tek başına evlat edinme veyahut birlikte evlat edinme şeklinde gerçekleşebilir:

– Evli olmayan kişi ; ancak otuz yaşını doldurmuş ise evlat edinebilir ve buna tek başına evlat edinme denir.

– Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde, tek başına evlât edinebilir.

– Evli bireyler ise ancak eşleriyle birlikte evlat edinebilirler. Bu durumda eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş olmaları gözetilir. Bu evlat edinme şekline birlikte evlat edinme denir.

– Bir diğer birlikte evlat edinme şekli de eşlerden birinin, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlât edinmesi durumudur. Örneğin; diğer eşin önceki evlilikten olan çocuğunu bu yolla birlikte evlat edinebilirsiniz. Bu sayede küçükle evlat edinme yolu ile soybağı kurmuş olursunuz.

Küçüklerin evlat edinilme sürecinde şu hususlar önem arz eder:

– Küçük, evlat edinmek isteyen tarafından 1 yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olmalıdır.

– Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi gerekir.

– Evlat edinmede rıza konusu önem arzetmektedir.

Evlat Edinmede Rıza

– Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez. Ayrıca evlât edinilenin, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şartı da vardır. Eğer ki küçük vesayet altındaysa kendisinin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir.

– Evlât edinme durumunda, küçüğün ana ve babasının rızasının olması da gerekir, bu rıza küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir. Verilen rızanın, evlât edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlât edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerliliği mevcuttur.

– Bu ana baba tarafından rızanın verilme zamanı hakkında küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemeyeceği ve rızanın tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabildiği söylenebilir. Ancak bu geri almadan sonra yeniden verilen rıza artık kesindir.

– Rıza konusunda bazı hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa veyahut küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine  getirmiyorsa artık bu kişinin rızasının aranması söz konusu değildir. Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması hâlinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

– Küçük, gelecekte evlât edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilmiş ve ana ve babadan birinin rızası eksikse, evlât edinenin veya evlât edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hâllerde,  bu konudaki karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir.

Evlat Edinmenin Şekli ve Usulü

– Evlât edinme kararı; tek başına evlat edinmede, evlât edinenin oturma yeri mahkemesi tarafından verilir. Birlikte evlât edinmede ise eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.

– Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

– Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

– Evlat edinme talebi durumunda kapsamlı bir araştırma yapılır. Bu evlât edinmeye, ancak esaslı sayılan  her türlü durum ve  koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlât edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

– Bu araştırmada özellikle evlât edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

– Evlât edinenin altsoyu varsa, onların evlât edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

Böylece evlat edinme ile ilgili Medeni Kanunu’muzun ilgili hükümleri doğrultusunda hareket ederek küçüğün evlat edinilmesi süreci sağlıklı şeklide yürütülebilir. Gerek Medeni Kanun gerek diğer mevzuat hükümlerinin somut olaya verimli şekilde uygulanabilmesi çok önemlidir. Bu süreçte profesyonel yardım için avukatlık veya hukuk danışmanlığı hizmeti almak yararlı olacaktır.

Av. Ali ÇİTİL

Av. Ali ÇİTİL

Kurucu Ortak

0 (212) 272 20 02 ali@citil.av.tr